Europa's Energieherprijzing: Waarom Q2-Q3 2026 Een Kritiek Moment Wordt

Type: Analyse

Datum: 2026-02-22
TL;DR: EU gasvoorraden staan 15 procentpunt onder het vijfjaarsgemiddelde. TTF reageert al stijgend. Met industrieel herstel in aantocht en geopolitieke risicopremies op LNG-import, is de kans op scherpe herprijzing in Q2-Q3 reëel. Dit raakt energie-intensieve industrie direct en beloont wie vroeg positioneert.

Context: Wat er nu speelt

De Europese energiemarkt bevindt zich in een ogenschijnlijk rustige fase. Gas vloeit, de lichten branden, en politici spreken van "diversificatie" als oplossing voor de afhankelijkheden van voor 2022. Maar achter die schijnrust schuilen vier structurele spanningsvelden die in Q2-Q3 2026 kunnen samenkomen.

Stand van zaken per januari 2026 (primaire bronnen):

Europese gasopslag stond op 48% vulling op 20 januari 2026, tegenover een vijfjaarsgemiddelde van 63% op hetzelfde moment — een tekort van 15 procentpunt. Dit is geen marginale afwijking. Het is het grootste relatieve verschil ten opzichte van het seizoensgemiddelde in drie jaar. De data komt van Gas Storage Europe (AGSI+, agsi.gie.eu), de geautoriseerde aggregator van Europese opslagoperators.

Parallel hieraan: TTF-futures noteerden €12,40/MMBtu in de week van 21 januari 2026 (Bloomberg Finance data via EIA), tegenover €14,57 dezelfde week het jaar ervoor. Op jaarbasis is de prijs dus gedaald — maar dat beeld is misleidend. De onderliggende driver is het opslagtekort, en die druk bouwt op.

Wat de markt nu nog mist: het winterseizoen trekt nog opslaggas weg. Pas als in april de zomervulcyclus begint, wordt de schade zichtbaar. Wie dan te laag zit, betaalt premie om bij te vullen.

Mechanisme: Hoe dit escaleert

Vier mechanismen staan tegelijk onder druk:

1. Opslagtekort x Zomervulplicht

Europa heeft zichzelf gecommitteerd aan minimale vulniveaus voor de volgende winter (EU-regelgeving 2022/1369 en opvolgers). Als in april de vulcyclus start met een saldo van 45-50% in plaats van de historische 55-60%, dan is de catch-up vraag groter. Grotere vraag bij dezelfde supply = hogere prijzen. Dit is mechanisch, niet speculatief.

2. LNG-afhankelijkheid als kwetsbaarheid

Europa heeft de Russische pijplijn-import vervangen door LNG, primair uit de VS en Qatar. De VS exporteerde in de week van 21 januari 2026 al 37 LNG-schepen met een gezamenlijke capaciteit van 139 Bcf (EIA). Dat is significant — maar het dekt de tekorten niet volledig, en de Qatarese route loopt via de Straat van Hormuz.

Tanker-omzeilingspremies voor de Golfroute zijn structureel verhoogd (Nox Foxtrot dossier Iran 2026). Die premie zit in de LNG-spotprijs, en dus in de TTF. Dit is geen toekomstig risico — het is een embedded kostenfactor.

3. Industrieel herstel verhoogt vraag op kritiek moment

Europese industrie (PMI manufacturing: voorzichtig herstel Q1 2026) verbruikt meer gas naarmate capaciteitsbezetting stijgt. Energie-intensieve sectoren — staal, chemie, glas, keramiek — zijn de afgelopen twee jaar terug op een lager productieniveau geopereerd vanwege hoge energieprijzen. Bij herstel stijgt gasvraag precies in de periode dat opslagvulling prioriteit heeft.

Dit creëert een schaarse markt: zomervraag (industrie + vullen) vs. beperkte import-expansie.

4. Geopolitieke risicopremie blijft ingeprijsd

Iran (zie apart dossier) verhoogt druk op de Straat van Hormuz. Geen fysieke blokkade, maar de premie is reëel en meetbaar. Qatar-LNG naar Europa heeft een langere omzeilingspremie dan normaal. Die zit in spotprijzen. Zolang het geopolitieke risico niet daalt, daalt de premie niet.

Scenario's

Base (65% waarschijnlijk): Zomervulcyclus verloopt vlot, geen supply-disruptie. TTF stabiliseert op €11-14/MMBtu. Industrie betaalt meer dan 2023 maar minder dan 2022-piek. Energiepolitiek in Brussel blijft reactief.

Signalen die dit bevestigen: Storage fill rate > 5-jaarsgemiddelde april-juni, geen Hormuz-incident, zachte industrievraag.

Bull voor prijs (25% waarschijnlijk): Trage start zomervulling + hittegolf in mei-juni (airco-vraag) + één geopolitiek incident in de Golf. TTF schiet naar €18-22/MMBtu. Energie-intensieve industrie ondergaat tweede stilleggingsronde. Politieke pressie voor noodmaatregelen (prijsplafond 2.0).

Signalen die dit triggeren: Storage fill rate < 3-jaarsgemiddelde eind april, Hormuz-incident, abnormale temperaturen West-Europa.

Bear voor prijs (10% waarschijnlijk): Zachte winter doet opslagstand stijgen boven verwachting. Industrievraag blijft laag. VS-LNG export verder opgeschaald. TTF zakt naar €9-11/MMBtu.

Signalen die dit triggeren: Opslagstand > 55% eind februari, PMI manufacturing < 48 in Q1.

Watchlist-signalen (wekelijks te volgen)

  1. EU opslagvulling week-over-week → agsi.gie.eu (vergelijk met 5-jaarsgemiddelde)
  2. TTF front-month vs. 12-maands forward → contango wijst op verwachte prijsstijging
  3. Qatar LNG tanker bookings en freight rates → Bloomberg/Clarksons
  4. EU industrial production Q1 2026 → Eurostat (verwacht maart)
  5. Warmte/koude anomalieën Noord-Europa mei-juni → ECMWF seizoensforecast
  6. VS LNG export capaciteit-uitbreiding → EIA Weekly

Economische Implicaties

Voor energie-intensieve sectoren (staal, chemie, glas): structurele margedruk blijft als TTF boven €12 blijft. Kostenvoordeel voor laagenergetische alternatieven groeit.

Voor LNG-leveranciers en -terminals: hogere volumes, hogere marges bij spotprijsstijging.

Voor EU-industrie breed: herstelmomentum is kwetsbaar als energiekosten opnieuw pieken in Q3.

Voor positionering: wie de opslagfill-data wekelijks volgt heeft een informatievoordeel van 4-6 weken op de marktprijs.

Actiekader

Nu:

Bij bevestiging Bull-scenario (april):

Bij bevestiging Bear-scenario:

Bronnenblok

Bron Type BBS Datum
Gas Storage Europe AGSI+ (agsi.gie.eu) Primair — operatordata 5 Continu
EIA Natural Gas Weekly Update (eia.gov) Primair — overheidsstatistiek VS 5 Week eindigend 21-01-2026
Bloomberg Finance L.P. (via EIA citaat) Secundair — marktdata 4 Week eindigend 21-01-2026
Bruegel European Natural Gas Imports dataset (bruegel.org) Secundair — denktank peer-reviewed 4 2022-2025
EU Opslagregulering 2022/1369 Primair — EU-verordening 5 2022

Gemiddelde BBS kernbronnen: 4.6 — GO

Confidence-labels per kernclaim

Claim Confidence
EU storage 15pp onder 5-jaarsgemiddelde HOOG (primaire data)
TTF opwaartse druk door storage-tekort HOOG
LNG-afhankelijkheid via Hormuz met premie HOOG
Industrieel herstel Q1 2026 MIDDEL (PMI signalen, geen definitieve data)
Bull-scenario 25% waarschijnlijk MIDDEL (modelschatting)