De Straat van Hormuz is niet alleen een vaarroute — het is een economische drukknop. Ongeveer 20% van de wereldwijde oliehandel passeert dagelijks door dit 55 kilometer brede kanaal. Iran weet dit. En in 2026 gebruikt het die kennis actiever dan ooit.
Wat er veranderd is
In Q1 2026 zijn er drie merkbare verschuivingen opgetreden:
- Verhoogde marinebewegingen rondom de Straat: het IRGC heeft zijn aanwezigheid verdubbeld ten opzichte van 2024. Niet defensief — signalerend.
- Tankerinvesteringen in omzeiling: Saudi-Arabië en de VAE versnellen investeringen in pijpleidingcapaciteit die Hormuz omzeilt. Dat kost miljarden, en ze doen het toch. Dat zegt iets.
- Olieprijsvolatiliteit van 8-12% op iedere geopolitieke flash — sneller en groter dan in 2023.
De Europese positie
Europa heeft een fundamenteel probleem: het heeft zich afhankelijk gemaakt van LNG-import als vervanging voor Russisch gas. Een groot deel van dat LNG komt uit Qatar — via de Straat van Hormuz. De exposure is reëel.
De energieministers praten over diversificatie. De contracten lopen nog jaren. Dit is een structureel risico dat niet oplost door een speech in Brussel.
Escalatiescenario's
Scenario A – Signaaldruk (meest waarschijnlijk): Iran verhoogt retoriek en marinebewegingen zonder fysieke blokkade. Olieprijzen blijven volatiel op $85-100. Europa betaalt, Iran wint onderhandelingspositie.
Scenario B – Incident in de Straat: Een aanvaring of aanval op een tanker. Tijdelijke blokkade. Olieprijzen schieten naar $120+. Politieke druk op de VS om te de-escaleren binnen dagen.
Scenario C – Volledige blokkade: Onwaarschijnlijk maar niet nul. Iran betaalt ook een enorme prijs. Zou directe militaire respons triggeren.
Signalen om te volgen
- IRGC-aankondigingen over 'nautische oefeningen' in de Golf
- Tanker-omzeilingspremies (zijn nu +18% hoger dan 2023)
- US Carrier Strike Group posities in de regio
- Qatar-LNG spotprijzen
Bottom line: De markt prijst scenario A in. Wie scenario B voorbereidt, zit voor op de curve.